Các Mác học toán

Trong lời giới thiệu bản năm 1885 của cuốn “Chống Duhrinh” Ăng-ghen có viết:

Nhưng từ khi Các Mác qua đời, thời giờ của tôi phải ngừng công việc nghiên cứu của tôi lại. Lúc bấy giờ tôi đành tạm bằng lòng với những phác thảo đã đưa ra trong sách này và đợi sau này có dịp thì sẽ tập hợp và công bố những kết quả đã thu nhận được, có thể là cùng một lúc với những bản thảo toán học rất quan trọng do Mác để lại.

Đoạn tôi nhấn mạnh bằng chữ đậm ở trên liên quan đến một điều chắc ít ai biết: Các Mác lúc về già bỏ rất nhiều thời gian học toán, chủ yếu là môn giải tích. Có lẽ Mác cảm thấy cần thêm công cụ toán học để nghiên cứu kinh tế. Các ghi chép của Mác về toán cuối cùng phải đợi gần 50 năm sau khi Ăng-ghen viết những lời trên mới được công bố. Có thể đọc những ghi chép này (đã dịch sang tiếng Anh) ở đây:

http://www.marxists.org/archive/marx/works/1881/mathematical-manuscripts/

Đây là một trang trong bản thảo “On the Differential”

Rõ ràng Các Mác biết tính đạo hàm hàm số x^m.

Đọc qua bản thảo thì có lẽ không có kiến thức gì mới, và có lẽ cũng không có gì mới so với những gì người ta biết thời đó. Nhưng một người đã ở tuổi ngoài 50 mà chăm chỉ học toán như vậy có lẽ cũng là hiếm.

2 responses to “Các Mác học toán

  1. Hình như anh Sơn có nhầm lẫn: cái mà Mác viết không phải là ông tự học toán, mà là giáo trình toán mà ông soạn trong thời gian đau buồn vì vợ mất!

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s