Hiến pháp sửa đổi: bỏ giáo dục bắt buộc và miễn phí?

Trong bản Dự thảo sửa đổi Hiến pháp ta đọc thấy

Điều 42 (sửa đổi, bổ sung Điều 59)
Công dân có quyền và nghĩa vụ học tập.

Đó là toàn bộ điều 42. Nhưng đọc lại Điều 59 Hiến pháp bản hiện hành ta thấy quy định:

Học tập là quyền và nghĩa vụ của công dân.
Bậc tiểu học là bắt buộc, không phải trả học phí.
Công dân có quyền học văn hoá và học nghề bằng nhiều hình thức.
Học sinh có năng khiếu được Nhà nước và xã hội tạo điều kiện học tập để phát triển tài năng.
Nhà nước có chính sách học phí, học bổng.
Nhà nước và xã hội tạo điều kiện cho trẻ em tàn tật được học văn hoá và học nghề phù hợp.

(chỗ in đậm là của tôi).

Chẳng lẽ giáo dục bắt buộc, miễn phí sẽ bị bỏ?

Viết thêm ngày 17/1: Sau đây là một số tư liệu tham khảo. Hiến pháp nước Việt Nam Dân chủ cộng hoà năm 1946 quy định:
Điều thứ 15
Nền sơ học cưỡng bách và không học phí. Ở các trường sơ học địa phương, quốc dân thiểu số có quyền học bằng tiếng của mình.
Học trò nghèo được Chính phủ giúp.
Trường tư được mở tự do và phải dạy theo chương trình Nhà nước.

Hiến pháp nước VNDCCH năm 1959 viết:
Điều 33
Công dân nước Việt Nam dân chủ cộng hoà có quyền học tập. Nhà nước thực hiện từng bước chế độ giáo dục cưỡng bách, phát triển dần các trường học và cơ quan văn hoá, phát triển các hình thức giáo dục bổ túc văn hoá, kỹ thuật, nghiệp vụ, tại các cơ quan, xí nghiệp và các tổ chức khác ở thành thị và nông thôn, để bảo đảm cho công dân được hưởng quyền đó.

Hiến pháp CHXHCN Việt Nam năm 1980:
Điều 60
Học tập là quyền và nghĩa vụ của công dân.
Nhà nước thực hiện từng bước chế độ giáo dục phổ thông bắt buộc, thực hiện chế độ học không phải trả tiền và chính sách cấp học bổng, tạo điều kiện thuận lợi cho công dân học tập.

Như vậy nếu bản dự thảo này được thông qua, đây là lần đầu tiên trong lịch sử Việt Nam từ 1946 mà Hiến pháp không có quy định gì về giáo dục bắt buộc, và lần thứ 2 (sau hiến pháp 1959) không nói đến giáo dục không mất tiền.

Công ước về quyền trẻ em (mà Việt Nam tham gia) có
Điều 28.
1. Các quốc gia thành viên thừa nhận quyền của trẻ em được học hành, và để từng bước thực hiện quyền này trên cơ sở bình đẳng về cơ hội, phải:
a) Thực hiện chính sách giáo dục tiểu học bắt buộc, sẵn có và miễn phí cho tất cả mọi người;…

About these ads

8 responses to “Hiến pháp sửa đổi: bỏ giáo dục bắt buộc và miễn phí?

  1. Hình như trong hiến pháp Mỹ cũng không có quy định về “giáo dục bắt buộc và miễn phí”.

    • Đúng vậy, đó là do giáo dục được coi là chủ yếu thuộc về thẩm quyển của chính quyền các bang và các chính quyền địa phương.

      • Tôi không nghĩ Hiến pháp Mỹ không có quy định về “giáo dục bắt buộc và miễn phí” là do giáo dục thuộc về thẩm quyền của chính quyền địa phương. Tôi không biết việc quy định “giáo dục bắt buộc và miễn phí” có cấm việc cho phép các trường tư hay không. Thực tế ở Việt Nam hiện nay cần cho phép các trường tư ở ngay bậc tiểu học. Do đó, phải có một quy định được trình bày theo cách khác,

  2. Ở nhiều nước, vấn đề giáo dục bắt buộc và miễn phí bậc tiểu học không được ghi trong hiến pháp, mà được quy định trong luật. Thậm chí một số nơi còn có hình thức trừng phạt bố mẹ (phạt tiền hoặc phạt tù) nếu để con cái trong độ tuổi đi học mà không tới trường học đều đặn.

    • Đồng ý, để cho một luật ở dưới đảm bảo điều này cũng là một phương án.
      Tuy nhiên tôi nghĩ điều này đủ quan trọng để đưa vào Hiến pháp.

  3. Hiến pháp có tính súc tích và bền vững, vì vậy điều 42 sửa đổi là phù hợp. Các khoản bậc bắt buộc và miễn phí nên đưa vào Luật vì Luật dễ dàng biến động theo điều kiện hiện hành xã hội hơn.

    Hiện nay VN đã phổ cập bậc THCS và kinh tế khá dần lên, do đó Luật Giáo Dục nên hướng tới bắt buộc và miễn phí bậc THCS ở một số tỉnh thành có điều kiện thuận tiện. Tương lai, chúng ta cần phải hướng tới bắt buộc và miễn phí hết phổ thông. Nếu những điều khoản này nằm trong HP, sẽ làm HP biến động thường xuyên.

    • Điều 59 hiến pháp hiện nay viết không mâu thuẫn với việc các bậc giáo dục cao hơn có thể bắt buộc và miễn phí. “Bậc tiểu học là bắt buộc và miễn phí” không có nghĩa là “Chỉ có bậc tiểu học là bắt buộc và miễn phí”. Do đó tôi đề nghị vẫn giữ nó trong hiến pháp, như là một sự đảm bảo về bậc tiểu học.

      Nếu như Hiến pháp sẽ do toàn dân phúc quyết, như nhiều người hiện nay đang đề nghị, thì sự đảm bảo này rất khó bị thay đổi. Trong trường hợp đó luật Giáo dục có thể bị Quốc hội thay đổi, nhưng Hiến pháp thì không.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s