Pinesian materials

Có một nhà vật lý Xô-viết tên là Boris Yakovlevich Pines (tiếng Nga họ ông ta Пинес đọc là pi-nes; có một nhà vật lý Mỹ tên là Pines [paɪns] không liên quan đến ông người Nga).  Ông Pines (Nga) có viết một số cuốn sách khá nổi tiếng ở Liên Xô trong những năm 1960 về ứng dụng của tia X.  Có một điều ít người biết là ông này đã tiên đoán có những vật liệu nở ra theo chiều rộng khi ta kéo nó dài ra. Bình thường, một khối chất (ví dụ như cao su) co lại theo chiều ngang nếu ta kéo nó giãn ra theo chiều dài. Nói theo ngôn ngữ vật lý thì ông Pines tiên đoán là tồn tại những chất với tỉ số Poisson âm, trong khi phần lớn các chất ta biết có tỉ số Poisson dương.

Tiếc rằng công trình của ông ta không được công bố, và khi các chất này bắt đầu được nghiên cứu nhiều (từ cuối những năm 80), thì người ta đặt tên cho chúng là auxetics. Nếu công trình của Pines được biết rộng hơn thì có khi bây giờ các chất này đã được gọi là Pinesian.

Các bạn có thể xem video sau đây về cấu tạo phân tử của các chất auxetic:

Tại sao công trình của Pines không được công bố? Có một câu chuyện như sau (theo Mark Perakh). Khi B.Ya.Pines đưa bản thảo cho Lev Landau, thì Landau xem qua và nói: “Pines, nếu đổi chỗ hai nguyên âm trong họ của anh thì sẽ được vật duy nhất mà nở theo chiều rộng khi dãn ra theo chiều dài”. Pines nghe thế thì cũng không gửi bản thảo đăng báo nữa. Có lẽ nếu Pines mang một họ khác thì câu chuyện đã không như vậy.

About these ads

6 responses to “Pinesian materials

  1. Em xin lỗi giáo sư nhưng câu chuyện có thực này hài hước quá khiến em cười đau cả bụng =)). Nhưng nó lại có 1 ý nghĩa rất sâu xa , dù có là nhà bác học đi nữa thì vẫn có thể sai (vì cũng là con người :D)

  2. cấu trúc hình học của chất đó thú vị đấy chứ

    mà ta có thể ngồi mội chỗ bịa ra nhiều cấu trúc tinh thể kỳ quái, chỉ có điều không hiểu theo bác Sơn có thể xây được các cấu trúc đó trong thực tế không nhỉ ?

    À mà từ hồi tôi ở Nga nghe anecdote sau, không biết là thật hay bịa:
    Dirac sang Nga sảng bài, Landau ngồi dưới lẩm bẩm “Dirac durac dirac durac”. Không ngờ Dirac biết tiếng Nga, quay xuống nói “sam ty durac”.

    • Tôi không biết đủ vật lý chất rắn hay hoá học để nói được các cấu trúc nào xây dựng được trong thực tế.

      Tôi được kể lại là bài giảng của Dirac ở Nga là về Quantization of systems with constraints, lúc đó là một đề tài phần lớn mọi người cho là vô bổ (vì thế mà Dirak durak) nhưng một vài năm sau thì lại thành rất quan trọng (để lượng tử hoá trường Yang-Mills).

    • Nhưng có chuyện này có thể là đúng. Khi Landau đọc báo thấy có một nhà khoa học Mỹ muốn di cư sang Liên Xô sống, ông ta nói: “Ну и дурак! – как бы я хотел с ним поменяться” (What a fool! – How I wish to swap with him.). Chuyện này lấy từ tài liệu của KGB, bản dịch tiếng Anh ở đây.

  3. Hahaha….hoan ho bac Son. The moi goi la phat minh chu :=))

  4. Thưa GS, em thấy hiện tượng này giống với kiểu liên kết của quarks. Càng gần thì liên kết càng yếu, và ngược lại [http://en.wikipedia.org/wiki/Quarks].

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s